एउटा सानो बालक, जसको गोजीमा सुक्का पैसा थिएन, तर गला भरी सरस्वतीको बास थियो। आज हामी जसलाई 'आधुनिक गायनका शिखर' मान्छौँ, के तपाईँलाई थाहा छ? उनको सफलताको जग कुनै भव्य स्टुडियोमा होइन, निजगढको एउटा सानो चिया पसल र गाईवस्तु चराउने पाखाहरूमा कोरिएको थियो। अचम्म लाग्ने कुरा त के छ भने, उनलाई गायक बनाउन कुनै ठुलो संगीत पाठशालाको होइन, एउटा जिद्दी र एउटा अनौठो संयोगको हात छ।
२०३० सालमा बाराको निजगढमा जन्मिएका रामकृष्ण ढकालको बाल्यकाल सुखद थिएन। सानै उमेरमा पारिवारिक जिम्मेवारीको भारी उनले बोक्नु पर्यो। तर, उनको एउटा साथी थियो— रेडियो नेपाल। रेडियोमा नारायण गोपालका गीत बज्दा उनी घाँस काट्न छोडेर मन्त्रमुग्ध हुन्थे। उनी गाउँका चिया पसलमा बसेर ठुलो स्वरमा गीत गाउँथे ताकि कसैले सुनिदेओस् र उनलाई काठमाडौँ पुर्याइदेओस्।
काठमाडौँ आउनु अघि उनले एउटा यस्तो निर्णय गरे जुन सुन्दा आज पनि अचम्म लाग्छ। उनले सोचिसकेका थिए— 'म अब गाउँमा बस्दिनँ, म गीत गाउन काठमाडौँ जान्छु।' तर पैसा थिएन। भनिन्छ, उनले घरबाट निस्कँदा एउटै अठोट बोकेका थिए— 'कि त म गायक बनेर फर्किन्छु, कि त कहिल्यै फर्किदिनँ।'
काठमाडौँ आएपछि उनी आफ्ना काकासँग बस्न थाले। तर काठमाडौँको सङ्घर्ष झन् कठिन थियो। उनले केही समय होटेलमा काम गरे, तर उनको ध्यान सधैँ रेडियो नेपालको गेटमा हुन्थ्यो।
रामकृष्ण ढकालको जीवनको सबैभन्दा 'आश्चर्यजनक' मोड तब आयो, जब उनले स्वर सम्राट नारायण गोपाललाई भेट्ने मौका पाए। एउटा सानो फुच्चे केटाले 'म तपाईँ जस्तै गाउन चाहन्छु' भन्दा धेरैले पत्याएका थिएनन्। तर जब नारायण गोपालले उनको स्वर सुने, उनी स्तब्ध भए। नारायण गोपालले भनेका थिए— "यो केटाले भोलि नेपाली सङ्गीतमा राज गर्नेछ।" उनले नारायण गोपालकै अगाडि 'यति धेरै माया दिई' गाएर सबैलाई चकित पारेका थिए। त्यहीँबाट उनको औपचारिक सङ्गीत यात्राको ढोका खुल्यो।
२०४५ साल तिर उनको पहिलो एल्बम 'धोका' सार्वजनिक भयो। तर उनको भाग्य तब चम्कियो जब 'ओराली लागेको हरिणको चाल भो' बोलको गीत बजारमा आयो। यो गीत मात्र थिएन, यो त एउटा गरिब ठिटोको सङ्घर्षको प्रतिविम्ब थियो। गाउँको गोठालो देखि देशकै महँगो र लोकप्रिय गायक बन्नेसम्मको यो यात्रा कुनै फिल्मको कथा भन्दा कम छैन।
आज रामकृष्ण ढकालका हजारौँ गीतहरू हाम्रा ओठमा छन्। तर ती गीतहरूका पछाडि निजगढका ती भोकै रातहरू र काठमाडौँका गल्लीहरूमा गरिएको सङ्घर्ष लुकेको छ। एउटा कुरा स्पष्ट छ— यदि तपाईँसँग प्रतिभा र कहिल्यै नहार्ने साहस छ भने, दुनियाँले तपाईँलाई सुन्न बाध्य हुनेछ।
